Motorin endeksli navlun: formül ve tavan kontrolü

Motorin endeksli navlun, nakliyeciyle her hafta pazarlık yapmadan fiyatı adil tutmanın yoludur. Ama formül yazılmakla bitmez; faturanın formülü aşıp aşmadığı her seferinde kontrol edilmelidir.

Formül neden gerekli?

Yakıt, karayolu taşımacılığında maliyetin büyük bölümünü oluşturur. Motorin hızla değiştiğinde iki şey olur: ya nakliyeci zarar eder ve hizmet kalitesi düşer, ya da "yakıt arttı" denerek fiyat, artıştan fazla yükseltilir. Endeksli formül, ikisini de önler.

Basit ve uygulanabilir bir formül

Burada ayar oranı, motorin her 1 TL arttığında navlunun yüzde kaç artacağını gösterir. Bu oran, rotadaki yakıt tüketiminin toplam maliyete oranından türetilir.

Örnek

Motorin bazın altına inerse formül aynı şekilde fiyatı düşürür. Sözleşmede bu iki yönlülük açıkça yazılmalıdır.

Sözleşmede mutlaka yazması gerekenler

• Baz motorin fiyatı ve tarihi
• Ortalamanın kaynağı (hangi dağıtıcı, hangi il, hangi günler)
• Güncelleme sıklığı (haftalık önerilir)
• Ayar oranı ve formülün iki yönlü çalıştığı
• Formül dışında hiçbir yakıt farkı faturalanamayacağı

Tavan kontrolü: faturayı formülle karşılaştırın

Formülün varlığı, faturanın ona uyduğu anlamına gelmez. Her rota ve her hafta için formülden hesaplanan tutar bir tavandır. Fatura satırı bu tavanı aşıyorsa fark, açıklama istenecek bir kalemdir.

1. Haftalık motorin ortalamasını tek bir yere girin.
2. Her rota için formülden tavanı hesaplayın.
3. Gelen fatura satırını tavanla karşılaştırın; aşanları işaretleyin.
4. Aşımları ay sonunda toplu olarak nakliyeciden yazılı açıklama ile isteyin.

Bu karşılaştırma 20–30 rotada bile bir takip panelinde birkaç dakikalık bir iştir; elle yapıldığında ise çoğu zaman hiç yapılmaz.